Chiều muộn ở bến sông Cửa Cạn, hai nhóm khách đứng cạnh nhau. Một bên hỏi thuê thúng, một bên hỏi thuê kayak. Rồi cùng quay sang nhìn nhau, bối rối.
Chuyện thuyền thúng vs kayak Phú Quốc nghe nhỏ thôi, nhưng chọn sai là hỏng cả buổi chiều: trẻ con mỏi tay, người lớn ướt áo, ảnh chụp chẳng ra gì. Bài này nói rõ hai thứ khác nhau chỗ nào, ai hợp cái nào, ghép với hoạt động gì trên sông thì đáng công đi. Giá các trải nghiệm ở Cửa Cạn nằm trong khoảng 200.000đ đến 600.000đ một khách, nên chọn trúng ngay lần đầu vẫn hơn.
Thuyền thúng vs kayak Phú Quốc khác nhau ở đâu
Thuyền thúng là chiếc thuyền tre hình tròn, đáy nông, người lái khuấy một mái chèo duy nhất để vừa xoay vừa tiến. Kayak là thuyền dài, thân hẹp, khách tự chèo bằng mái chèo hai đầu và đi được xa hơn trong cùng một giờ. Hai phương tiện, hai kiểu chơi khác hẳn.
Nói gọn cho dễ nhớ:
- Nhịp đi: thuyền thúng xoay chậm, hợp ngắm rừng dừa nước sát bờ; kayak đi thẳng, hợp người muốn ra tới đoạn sông rộng.
- Sức tay: ngồi thúng gần như không tốn sức vì đã có người bản địa khuấy chèo; tự chèo thì tay mỏi sau chừng 20 đến 30 phút nếu chưa quen.
- Trẻ nhỏ: lòng thúng rộng, bé ngồi giữa, bố mẹ kèm hai bên; kayak cần bé đủ cao để với mái chèo, hoặc ngồi ghế giữa thuyền đôi.
- Chụp ảnh: trong thúng bạn rảnh hai tay; tay ôm mái chèo thì điện thoại nên có dây đeo cổ.
- Độ ướt: thúng hầu như khô ráo; tự chèo thì văng nước lên đùi là chuyện thường.

Vấn đề là hai thứ này không loại trừ nhau. Nhiều đoàn đi thúng trước cho quen mặt nước, rồi mới xuống kayak.
Chèo thuyền thúng ở Cửa Cạn: chậm, gần mặt nước, hợp cả nhà
Thúng ở Cửa Cạn vẫn đan tre thủ công rồi trét dầu rái, đúng kiểu ngư dân ven đảo dùng để đi thả lưới gần bờ. Người chèo phần lớn sống ngay khúc sông này, quen con nước lên xuống theo giờ. Họ chỉ bạn cách khuấy chèo cho thúng xoay tại chỗ, trò này trẻ con mê lắm. Nói thật, cảnh cả nhà xúm vào làm cái thúng quay tròn rồi cười phá lên còn vui hơn phần ngắm cảnh.

Người không biết bơi cũng yên tâm. Thúng nổi cao, khó lật khi ngồi yên, lại luôn có người bản địa cầm chèo. Bên Eco Tour Thái Dương, áo phao được phát tận tay và kiểm khoá trước khi rời bến, kể cả với khách chỉ ngồi thúng ngắm cảnh. Mặt nước và rừng ngập mặn khúc này ra sao thì xem bộ ảnh các chuyến đi trên sông Cửa Cạn là rõ.
Bù lại, thúng đi chậm và không ra xa được. Thích vận động thì sẽ thấy thiếu. Còn nếu bạn muốn tự quyết hướng đi thì phần dưới đây mới là của bạn.
Kayak trên sông Cửa Cạn hợp với ai
Tự cầm mái chèo lại là chuyện khác. Bạn quyết đi đâu, dừng chỗ nào, quay đầu lúc nào, và với cặp đôi hay nhóm bạn trẻ, đó mới là điểm ăn tiền.
Kayak đôi cho phép hai người chia nhịp chèo, người khoẻ ngồi sau giữ lái. Sáng sớm, có đoạn sông Cửa Cạn lặng như mặt gương, chèo dọc bờ rừng rất đã. Tới đây thì kinh nghiệm ăn đứt sức khoẻ: chèo ngược dòng lúc nước ròng mệt gấp mấy lần chèo xuôi. Thế nên hỏi giờ con nước trước khi xuống thuyền. Người chèo địa phương thuộc lịch thuỷ triều khúc sông này, cứ hỏi thẳng, họ nói ngay giờ nào nước đứng, giờ nào nên quay mũi về bến.
Một lưu ý thật lòng: món này không hợp người sợ nước hoặc vừa ăn no. Đi cùng bố mẹ lớn tuổi thì thuyền thúng dễ thở hơn. Từng chặng chèo dài ngắn thế nào có trong danh sách hoạt động trên sông Cửa Cạn.
[Ảnh: Cặp đôi chèo kayak dọc rừng dừa nước trên sông Cửa Cạn buổi sáng]
Chọn theo nhóm khách: gia đình, cặp đôi, khách nước ngoài
Gia đình có trẻ dưới 10 tuổi thì nên chọn thuyền thúng, khỏi bàn. Bé ngồi giữa, bố mẹ rảnh tay giữ con và chụp ảnh, người chèo lo phần còn lại. Muốn con vận động thì cho bé khuấy chèo vài phút ở chỗ nước cạn.
Cặp đôi trẻ thường nghiêng về kayak vì được tự chọn chỗ dừng. Nhiều bạn chèo ra giữa khúc sông rộng, neo lại, ngồi im nghe chim trong rừng ngập mặn. Không cần thêm gì nữa.
Khách nước ngoài lại hay chọn ngược với dự đoán. Thuyền tự chèo thì nước nào cũng có, còn chiếc thúng tre tròn thì hiếm nơi nào ngoài Việt Nam còn dùng hằng ngày. Vùng biển đảo Kiên Giang nằm trong mạng lưới khu dự trữ sinh quyển thế giới do UNESCO công nhận, và Phú Quốc cũng được giới thiệu trên cổng du lịch quốc gia Vietnam.travel, nên khách quốc tế tới đây hỏi về hệ sinh thái cửa sông nhiều hơn ta tưởng. Muốn biết ai đang chèo cho mình thì đọc câu chuyện của Eco Tour Thái Dương.
Nhóm từ 6 người trở lên nên chia đôi: một nửa xuống thúng, một nửa cầm mái chèo, giữa buổi đổi cho nhau. Đỡ cảnh vài người ngồi không chờ.
Ghép thuyền thúng và kayak với hoa đăng, đèn lồng, lớp nấu ăn
Chèo xong rồi làm gì? Đây mới là chỗ nhiều người bỏ lỡ.
Chiều muộn hợp nhất cho lịch ghép. Chèo thúng hoặc kayak lúc nắng dịu, lên bờ học làm đèn lồng bằng tre và giấy, rồi thả hoa đăng khi trời vừa sẫm. Chiếc đèn trẻ con tự làm mang về khách sạn vẫn thắp được, đó là quà thật chứ không phải đồ lưu niệm mua vội.
Lớp nấu ăn địa phương hợp với người thích ở lâu. Bạn đi chợ nhỏ ven sông, học vài món của dân đảo, ăn ngay tại chỗ. Mức giá 200.000đ đến 600.000đ một khách tuỳ hoạt động và số buổi, xem cụ thể ở trang dịch vụ tour sông Cửa Cạn.
Còn một chuyện nữa. Dù ngồi thúng hay tự chèo, xin đừng mang chai nhựa dùng một lần xuống thuyền. Nước sông Cửa Cạn đổ thẳng ra biển, rác trôi ngược vào rừng ngập mặn gỡ rất cực.

Vậy chốt lại nên chọn gì
Chốt nhanh chuyện thuyền thúng hay kayak Phú Quốc: đi cùng trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc muốn rảnh tay chụp ảnh thì chọn thúng; muốn vận động, đi xa và tự làm chủ hành trình thì chọn kayak. Hai người trở lên mà còn phân vân, cứ chia ra rồi đổi giữa buổi.
Điều đáng nhớ hơn cả: khúc sông này chỉ đẹp khi bạn đi chậm. Thêm hoa đăng hoặc lớp làm đèn lồng lúc chiều muộn là vừa đủ cho một ngày không vội.
Chọn được rồi thì giữ chỗ cho chuyến sông Cửa Cạn, hoặc nhắn cho Eco Tour Thái Dương để hỏi giờ con nước trước khi lên lịch.
Câu hỏi thường gặp
Thuyền thúng hay kayak an toàn hơn cho trẻ nhỏ ở Cửa Cạn?
Thuyền thúng an toàn hơn cho trẻ nhỏ. Lòng thúng rộng, bé ngồi giữa, bố mẹ kèm hai bên, và luôn có người bản địa cầm chèo. Kayak đòi bé đủ cao để với mái chèo hoặc phải ngồi ghế giữa thuyền đôi. Dù chọn gì, bé cũng mặc áo phao đúng cỡ và được kiểm khoá trước khi rời bến.
Không biết bơi có chèo kayak trên sông Cửa Cạn được không?
Được, nhưng nên đi kayak đôi và luôn mặc áo phao. Người không biết bơi mà còn sợ nước thì ngồi thuyền thúng dễ chịu hơn nhiều: thúng nổi cao, khó lật khi ngồi yên, bạn cũng không phải tự lái.
Nên đi thuyền thúng hay kayak vào giờ nào trong ngày?
Sáng sớm nước lặng, hợp chèo kayak dọc bờ rừng dừa nước. Chiều muộn nắng dịu, hợp thuyền thúng và ghép luôn với lớp làm đèn lồng rồi thả hoa đăng lúc trời sẫm. Hỏi giờ con nước trước, vì chèo ngược dòng lúc nước ròng mệt hơn hẳn.